English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
رایـــــا گشـــــتى
2019-01-13 [01:38 AM]

نڤیسینا : پەروین رەمەزان دوسکی


بۆچوونا جڤاكه‌كێ یان كۆمه‌كا خودان پێگه‌هان دناڤدا ده‌رباره‌ى بابه‌ته‌ك ژ بابه‌تان دهێته‌ هژمارتن رایا گشتی، و پروسا وه‌رگرتنا ڤێ بۆچوونێ و ده‌ستنیشانكرنا نیشانێن وێ ژ ئه‌ركێن هه‌ره‌ هه‌ستیاره‌ دناڤ ژیانا خه‌لكیدا، ژبه‌ركو ئه‌و چه‌نده‌ یا هه‌ڤگرێدایه‌ دگه‌ل كاروباره‌كێ جڤاكی یێ ناڤێكهه‌لبووى، و گرنگییه‌كا تایبه‌تا هه‌ى بره‌نگه‌كی گه‌له‌ك ئه‌نجامێن گرنگ و هه‌ستیار پێڤه‌ دگرێداینه‌ چ دپشته‌ڤان بن یان هه‌ڤدژ بن یان بێلایه‌ن بن.
ژبه‌رهندێ نێچیرڤان بارزانى، سه‌روك وه‌زیرێن هه‌رێما كوردستانێ گرنگیه‌كا زور ب رایا گشتى دایه‌ و ژلایێ وێ ڤه‌،ئه‌ڤ كاره‌ دهێنه‌ هژمارتن ژ كارێن هویربین و پێدڤی ب راستگویی و ئینصافێ و رێبازه‌كا زانستییا هه‌ڤسه‌نگ و تایبه‌تمه‌نده‌، و زێده‌بارى دادپه‌روه‌ری و بێلایه‌نى و هه‌بوونا بلندترین ئاستێن هه‌ستكرنا ب به‌رپرسیاره‌تیێ و شه‌فافیه‌تێ، چ ژلایێ شه‌نگستێن رایا گشتیڤه‌ بیت یان ئه‌و لایه‌نێن ب راوه‌رگرتنان رادبن و پیڤانێ بو دكه‌ن.
رایا گشتی یا كاریگه‌ره‌ د ڤه‌لڤاندنا كاودانێن سیاسیێن هه‌ر وه‌لاته‌كیدا و دناڤ سیسته‌مێن دكتاتوری ژیدا، و ده‌وله‌ت و حكومه‌ت كاردكه‌ت رایا گشتی بده‌ستبێخن چ ل سه‌ر ئاستێ ناڤخۆ بیت یان نێڤده‌وله‌تی بیت، تا كو ببیته‌ فشار ل سه‌ر دروستكه‌رێ بریارا سیاسی ب وی ئاراسته‌یێ ئه‌و گونجای دبینیت، و هێزا رایا گشتی په‌یدا دبیت ژ به‌لاڤبوونا فێركرنێ و هشیاریا خه‌لكی ب ماف و ئه‌ركێن وان، لێ ده‌رباره‌ى مه‌شروعیه‌تا ئه‌نجامێ رایا گشتی دگه‌هیتێ ئه‌ڤه‌ ژى پشتبه‌ستنێ دكه‌ته‌ سه‌ر پێگه‌هشتنا سیاسی و جڤاكی یێن كو ده‌سته‌واژه‌یێن رایا گشتی پێكدئینن، و بسمارك دبێژیت: (ئه‌ز رایا گشتیمه‌ ماده‌م ئه‌زم دروست دكه‌م).
زاراڤێ رایا گشتی نه‌هاتییه‌ بكارئینان تا دویماهیێن سه‌دێ هه‌ژدێ، ئه‌و ژى دگه‌ل بلندبوونا دیاردا گه‌شه‌كرنا سكانی یا بله‌ز و خرڤه‌بوون دناڤ باژێرێن پیشه‌سازی یێن مه‌زن دا، و دده‌مه‌كیدا ژێكجوداهی دناڤبه‌را  فه‌یله‌سوف و هزرڤانێن وی ده‌میدا هه‌بوو ده‌رباره‌ى په‌یڤێن وێ، لێ زاراڤێن هه‌ڤئاوا مانه‌ڤه‌ هه‌لگرێن رامان و ناڤه‌رۆكا وێ، ژبه‌ركو مونتسكیو ناڤكریه‌ ب (ئاقلێ گشتی) و روسو ناڤكریه‌ ب (ئیرادا گشتی). لێ سه‌ره‌راى هه‌بوونا چه‌ندین زاراڤێن ده‌ربرینێ ژڤێ دیارده‌یێ دكه‌ن ئه‌وا پتر ژ زانسته‌ك و تایبه‌تمه‌ندییه‌كا ئینسانی د ئێخیته‌ كاری، ئیجماعه‌كا هه‌ى ل سه‌ر وێ چه‌ندێ كو ئه‌و هه‌ژموونا رایا گشتی هه‌ى پێدڤییه‌ ببیته‌ جهێ گرنگیدانا سیاسه‌تمه‌دار و فه‌یله‌سوف و هزرڤانان.
راى،حوكمه‌كه‌ یان نه‌رینه‌كا مرۆڤێ تاك یان جه‌ماعه‌تێ وه‌ك به‌رهه‌مێ ئاقلی یێن هاتییه‌ ئاڤاكرن ل سه‌ر ئه‌زموون و تێبینی و شه‌هره‌زایی و میراسێ رۆشنبیری یێ تاكی یان جه‌ماعه‌تێ، و پرۆسا ده‌ربرین ژێكرنێ دهێته‌ كرن بره‌نگه‌كێ دیار و ئاشكه‌را یان ڤه‌شارتی و برێكێن ژێكجودا و میكانزمێن فره‌لایه‌ن، د په‌یڤێدا یان ڤه‌لڤینێ یان وێنه‌ی یان به‌رێخودانا ده‌ربرینكه‌ر یان ئاماژه‌ یان ب بێده‌نگی و متبوونێ.
لێ ده‌رباره‌ى گشتی، رایا تاكه‌كه‌سى یا كه‌سان نه‌لجهێ گرنگیدانا وانه‌یێن مه‌یه‌ ل ڤێرێ هه‌رچه‌نده‌ دگرنگن بو دروستكرن و پێگه‌هاندن و پێكئینانا تشتێ گشتی ئانكو تێگه‌هێ رایا گشتی رامان ژێ رایا جه‌ماعه‌تێیه‌ ئه‌وا هه‌ڤگرێدانێن ئارمانجا هه‌ڤپشك و به‌رژه‌وه‌ندییا هه‌ڤپشك و چاره‌نڤیسێ گشتی دناڤبه‌را واندا هه‌ى و وان پێكڤه‌گرێدده‌ت.





ئەم هەواڵە 6805جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
ئاسكێك ده‌چێته‌ ناو سه‌رتاشخانه‌یه‌ك، ترس دروست ده‌كات
پشیله‌یه‌ك چۆن رێگری له‌ مارێك ده‌كات هه‌ڵبێت
بە ڤیدیۆ.. كاره‌ سه‌خت و نایابه‌كانى چه‌ند كرێكارێك
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad