English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
بێکاری دناڤبەرا مەترسی و چارەسەریێدا
2019-07-20 [08:28 AM]

نڤیسینا : سوهەیب میکائیل


ـ بێکاری وەک دیاردە ، کو هەر دکەڤندا هەتا نها دناڤ جڤاکێن مرۆڤایەتیێدا هەبویە . دناڤ هەر جڤاکەکێدا کێم و زۆر ئەڤ دیاردە دهێتە دیتن . بێکاری ب ئێک دیارترین گرفتێن ئابوری و جڤاکیێن تاک و حکومەتێ دهێتە دانان کو کێشە و گرفتێن جودا جودا ژێ دروست دبن . هەر ژبەر هندێ پتریا وەلاتێن هەڤچەرخ ب بەردەوامی بزاڤ و ڤەکۆلینان لسەر بێکاریێ و ئەگەرێن وێ دکەن و هەول ددەن ئەڤێ دیاردێ کێمتر لێ بکەن و بگەهیننە نزمترین ئاست . 
گەنجێن باشورێ کوردستانێ کو پتریا جڤاکی پێک دهینن ، مەزنترین قوربانیا دەستێ قەیرانا دارایی بوون ل ماوێ بوریدا . گەنج کو ب مەزنترین سەرمایەیا ڤەشارتی دهێتە دانان و ژێدەرێ گوهوڕینێن جڤاکی و سیاسی و ئابوریا هەر جڤاکەکیە ، ل چەند سالێن بوری و نها دا ژ ئەگەرێ نەڕەخساندنا دەرفەتەکا گونجای کو بشێن رۆلێ خوە ببینن د ناڤەندێن کاریدا بوینە قوربانی . ژبەر هندێ بەردەوام داخوازا وان ئەو بویە کو دەرفەتێن کاری بهێنە رەخساندن ، هەتا ئەو بشێن شیانێن خوە بئێخە د خزمەتا جڤاکیدا . بۆ دەستکەفتنا کاری ل هەروەلاتەکیدا دوو ئەگەر رۆلێ خوە دبینن : 
یا ئیکێ : هەبوونا باوەرنامە و ئەزموون و شارەزاییا کەسی . هەر ل زانینا زمانی ، کارپێکرنا ئامێران ، شارەزایی ل بەرنامەیێن سەرەکیێن کۆمپیوتەری ، شیانا ئاخفتنێ و هەبونا  سیڤیەکێ باش .
یا دووێ : رۆلێ حکومەتێ ل دابینکرنا دەرفەتێن کاری . کو ئەڤ هەردوو خالە ئێک دگرن و چ ژوان بێی یێ دی نەشێت دەرفەتەکێ ئێکسان و دادپەروەر بۆ تاکێن جڤاکی دروست بکەت .
بەرهەم ئینان داینەمۆیا ئابوریە ل هەر جڤاکەکیدا . ئانکو هندی مە کەسێن شارەزا و ژێهاتی هەبن ، بەرهەم و داهات دێ زێدەتر بیت و ئەڤەژی دبیتە ئەگەرێ وەڕاڕا ئابوری . ئەگەر ئەم بپرسین دبێژنە کێ بێکار ؟ بێکار : ئەو کەسە کو لدویڤ کاری دگەڕیێت شیانێن کاری هەنە یێ رازیە ب وێ نرخێ ل بازاڕی هەی کاربکەت ؛ لێ کار بدەست وی ناکەڤیت . ئانکو نەشێین بێژینە هەرکەسەکی بێکار . چونکی ئەو کەسێ دبێژنێ بێکار پێدڤیە یێ ئامادەبیت بۆ کارکرنێ و لدویڤ کاریژی بگەڕیێت . چەندین فاکتەر هەنە کو دبنە ئەگەرێ بلند بونا رێژەیا بێکاریێ ، ژوانا : ۱ـ زێدەبونا رێژەیا خەلکی . ۲ـ پێشکەفتنا بلەز و بکار ئینانا تەکنەلۆژیایێ . ۳ـ زێدەبونا رێژەیا کرێکارێن بیانی . ٤ـ کێم بونا داهاتێن ئابوری .... هتاد . لدویڤ ئەو راپۆرتێن ل ڤان دوماهیان بەلاڤ بوین رێژەیا بێکاریێ ل هەرێما کوردستانێ گەهشتیە ۱٥٪ ێ . هەلبەت ئەڤەژی جهێ مەترسیێ یە .
ب دیتنا مە حکومەتا هەرێما کوردستانێ دێ شێت ئەڤێ ڕێژێ کێم بکەت و کار لسەر بکەت . هەر وەکی چاوا ل چەند سالێن بوری زێدەباری هەبونا قەیرانا دارایی لێ ب هەڤکاری دگەل کەرتێ تایبەت بزاڤێن حکومەتێ ژبۆ رەخساندنا دەرفەتێن کاری بەردەوام بویە . ئەڤ سالەژی وەک هەردوو سالێن بوری نێچیرڤان بارزانی سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ سێیەمین پێشانگەها روانگە بۆ دەرفەتێن کاری ڤەکر . خوەیایە پێشانگەها روانگە بۆ دەرفەتێن کاری بزاڤا رەخساندن و دەستەبەرکرنا دەرفەتێن کاری بۆ گەنجان و کارخوازان درەخسینیت . هەر دڤێ پێشانگەهێ دا نێچیرڤان بارزانی سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ گوتارەک پێشکەشکر و ڕاگەهاند : " جهێ خۆشحالیێ یە بۆ ئەڤ سالە ۱٥۰ کۆمپانیان بەشداری د روانگە فورەسدا کریە . هەروەسا جهێ خۆشحالیێ یە کو (۱۷۰۰) دەرفەتێن کاری هاتینە ڤەدیتن . هەروەسا نها کوردستان بەرەڤ ئایندەیەکێ باشتر پێنگاڤان دهاڤێژیت . پشت راستم دێ دەرفەتێن کاری بۆ گەنجان زێدەتر بیت و کارخواز و خودان کار لڤێرە دگەهنە هەڤدو و هەردوو ئالی سودمەند دبن " . ب دیتنا نێچیرڤان بارزانی هەبونا پێشانگەهێن هۆسا گرنگن . چونکی کار ، هیڤی و ژیان و دەسپێکا ئەزمونەکا نوی بۆ کەسەک و خێزانەکێ دەستەبەر دکەت . کار گرێدایی پرسێن نیشتیمانی یە و حەژێکرنێ بۆ ئاخ و وەلاتی بهێزتر دکەت و هێزا بەرگریێ و روبڕوبوونا تەحەددایان دناخێ مرۆڤی دچینیت و باوەڕی بخۆ بوون و خەونێن مەزن دروست دکەت . هەلبەت ئەزمونێن وەلاتێن پێشکەفتی سەلماندییە کو رەخساندنا دەرفەتێن کاری نە تنێ ئەرکێ حکومەتێ یە ؛ بەلکو کەرتێن گشتی و تایبەت و جڤاکێن مەدەنی دشێن پێکڤە هەڤکاربن هەتا پتریا دەرفەتێن کاری دابین بکەن و پێدڤیە ل هەرێما کوردستانێ ئەڤ هەرسێ کەرتە باشتر پێکڤە هەڤکاربن و پلان و میکانیزمێن هەڤبەش دناڤبەرا واندا هەبیت ، هەتا ب باشترین شێوە بەشداریێ د راستڤەکرنا دۆخێ بێکاریێدا بکەن .





ئەم هەواڵە 2209جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
ئاسكێك ده‌چێته‌ ناو سه‌رتاشخانه‌یه‌ك، ترس دروست ده‌كات
پشیله‌یه‌ك چۆن رێگری له‌ مارێك ده‌كات هه‌ڵبێت
بە ڤیدیۆ.. كاره‌ سه‌خت و نایابه‌كانى چه‌ند كرێكارێك
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad