English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
نێچیرڤان بارزانی و ماددێ ۱٤۰
2019-08-07 [10:30 AM]

نڤیسینا : غیاس خالد زێباری


مادێ ۱٤۰  ماددەکێ دەستوورێ عیراقێ یە کو ل ۱٥ چریا ئێکی لسالا ۲۰۰٥ خەلکێ عیراقێ دەنگ لسەر دای ، یێ تایبەتە ب دەڤەرێن گووڕینێن دیموگرافی لێ هاتینە کرن لسەردەمێ رژێما بەعس لسالا ۱۹٦۸  هەتا ۲۰۰۳ ل کەرکووکێ و پارێزگەهێن  مووسل و دیالا و سەلاحەدین ، و پێتڤی بۆ هەتا سالا ۲۰۰۷  بهێتە بجهـ ئینان بسێ قۆناغا (  تەتبیع و ئامار و ڕاپرسی ) ، لێ مخابن حکومەتێن ئێک لدیف ئێکێن عیراقێ بجهـ ئینانا وی فەرامۆش کر  و لداویێ هندەک ئالیێن سیاسی یێن عیراقی ئەڤ ماددێ دستووری ب ماددەکێ مری دانا ژبەرکۆ دەمێ دیارکری بۆ بجهـ ئینانا وی بسەرڤە چۆیە  و داخازیێن راستڤەکرنا دەستووری ژی بلند کرن .
کابینا بەرێ یا حکۆمەتا هەرێما کوردستانێ ژی بسەرۆکاتیا نێچیرڤان بارزانی بەردەوام داکۆکی لسەر دەستووری بوونا ڤی ماددەی دکر و دکرە بابەتێ سەرەکیێ دانۆستاندنێن دگەل حکومەتا عیراقێ . 
پشتی هەلبژاردنا جەنابێ وی وەکی سەرۆکێ هەرێمێ مژارا ماددێ سەد و چل زێدەتر هاتە بەر بەحسا چونکی هەست پێ هاتە کرن کۆ دەولەتا عیراقێ نەڤێت ڤێ ماددەی جێبجێ بکەت .
ئەڤەژی بۆ کوردا جهێ مەترسیێ یە چۆنکی دەڤەرێن سنوورێ ماددێ سەد و چل ( دەڤەرێن کوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارا هەرێما کوردستانێ ) بۆ هەرێما کوردستانێ پرسەکا نەتەوی و نشتیمانی یە ، ڤەقەتیانا وان ل کوردستانێ مەترسیەکا مەزنە و ناهێتە قەبۆلکرا ، چونکی ژلایێ دیرۆکی و جۆگراڤی و جڤاکی پشکەکا نەڤەقەتیایی نە ل کوردستانێ . دەسهەلاتدارێن عیراقێ ژی ڤێ چەندێ دزانن لەوما ژبلی فەرامۆشکرنا بجهـ ئینانا ڤی ماددەی ، ب هزرەکا شۆینیانە هەوێن بەرفرەهــ و رێکخستی یێن دووبارە بعەرەبکرنا وان دەڤەرا دەست پێکرەڤە ، نەخاسمە پشتی روودانێن خیانەتکارانە یێن شازدێ ئکتۆبەرێ .
لێ بەرامبەر ڤێ سیاسەتا عیراقێ سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ نێچیرڤان بارزانی ب سیاسەتەکا دبلۆماسی و نەرم سەرەدەری دگەل بابەتی کر ، بابەتێ ماددێ سەد و چل د چارچۆڤێ عیراقێ دا دەرباز کر و دەستووریبوونا وی و مەترسیێن بجهـ نەئینانا وی گەهاندە سازیێن نیڤ دەولەتی ، هەر وەکی بەری نهۆ نەتەوەیێن ئێکگرتی پرسا بجهـ ئینانا وی دگەل حکومەتا عیراقێ کریە مژارەک ، دهەمی کۆمبوون و سەرەدانێن خۆدا چ دگەل نۆنەرێن نەتەوەیێن ئێکگرتی یان ژی دگەل وەلاتان و دانۆستاندنێن لگەل عیراقێ تەکەزی رژدی لسەر ماددێ سەد و چل کریە .
ئەڤ داکۆکیا نێچیرڤان بارزانی سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ لسەر ڤێ چەندێ و راکێشانا پشتەڤانیا وەڵاتێن بهێز و سازیێن نیڤ دەولەتی لسەر ڤی بابەتێ ژبلی کۆ نیشانێ خەمخۆری و دلسۆزیا وی یە بۆ ماف و بەرژەوەندێن خەلکێ کوردستانێ و بهێزکرنا وێ ، نیشانا بلیمەتی و سەرکەفتنا وی یە دوارێ سیاسی و کارگێری دا و بۆیە کەسایەتیەکێ نیڤ دەولەتی و خودان پێگەهەکێ تایبەت.
بەری دوو رۆژان ژی دادگەها فیدرالا عیراقێ دەستووریبوونا ماددێ سەد و چل تەکەز کرەڤە و رێک ل دەنگ و داخازیێن عەرەبێن شوفینی ئەوێن ب ماددەکێ مری و دەم ب سەرداچوویی دزانی ڤەبری و تەکەزی لسەر بجهـ ئینانا وی کری ، نە بریارەکا هەروەیی بوو ، بەلکی ژئەنجامێ  گڤاشتنێن سازیێن نیڤ دەولەتی و وەڵاتێن دوستێن کوردانە و پشتەڤانیەکە بۆ سیاسەتا نێچیرڤان بارزانی ، ئەگەر نە دڤان کاودانان دا ئەڤ دادگەها عیراقی ڤێ بریارێ د بەرژەوەندا هەرێما کوردستانێ دا نادەت ، چونکی پرانیا سازیێن عیراقی هاتینە سیاسی کرن و بێ لایەنێن سیاسیێن کاریگرێن عیراقێ کۆ پڕانیا وان دشۆفینی نە بەرامبەر هەرێما کوردستانی ،  نەشێت ڤان ڕەنگە بریارا بدەت .
لێ ئەڤ ڕەنگە بریاریێن د بەرژەوەندا هەرێما کوردستانێ دا و گۆڕینا سیاسەت و رەفتارێن دەولەتا عیراقێ بەرامبەر کوردستانێ و پرسا مادێ ۱٤۰  یێن شۆفینی و دوژمنکارانە بۆ نەرم و میانڕەو ، ژ ئەنجامێ کاریگەریا سیاسەت و دبلۆماسیەتا نێچیرڤان بارزانی سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ یە ، و نیشانێن دەربازبوونا پرسا کوردستانێ یە یا سیاسی و ئابۆری و کارگێری بۆ قۆناغێن گەش و چەساندنا دەستووری د بەرژەوەندا خەلکێ کوردستانێ دا و دابینکرنا پشتەڤانیا جیهانی و نیڤ دەولەتی یە بۆ کوردستانێ .





ئەم هەواڵە 1996جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
ئاسكێك ده‌چێته‌ ناو سه‌رتاشخانه‌یه‌ك، ترس دروست ده‌كات
پشیله‌یه‌ك چۆن رێگری له‌ مارێك ده‌كات هه‌ڵبێت
بە ڤیدیۆ.. كاره‌ سه‌خت و نایابه‌كانى چه‌ند كرێكارێك
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad