English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
قەڵەویی، ئەگەری توشبون بە مایەسیری زیاتر دەكات
2020-02-02 [11:11 AM]

ZNA-هەولێر


 لەئیستادا نەخۆشی مایە سیری وەك یەكێك لە نەخۆشییە باوەكان لەناو خەڵكیدا بڵاوە،  زیادبونی فشار لەسەر ناوسك هۆكاری سەرەكیە بۆ توشبون بەم نەخۆشیە، هەربۆیە ئەوانەی قەڵەون ئەگەری توشبونیان بەمایە سیری زیاترە، لەوبارەیەوە پسپۆرێكی نەشتەرگەری گشتی دەڵێت "پێویستە سەوزە‌و میوە زۆر بخورێت بۆ خۆپارێزیكردن لە توشبون بە مایە سیری".



مایە سیری چیە؟
د.ئاری مەجید، پسپۆڕی نەشتەرگەریی گشتی، ئاماژە بەوە دەكات، نەخۆشی مایە سیری بریتیە، لە دروستبونی گیرفانێكی خوێن لەناو كۆمدا، واتە هەموی مولولە خوێنە لە ناو كۆمدا دروستدەبێت، كەوا لە ناو خەڵكیدا باوە پێیدەوترێت (دوگمە)، جاری وا هەیە ئەم گیرفانە خوێنانە لەناوەوە دروستدەبێت، یان دێتە دەرەوە یاخود لە قەراغ كۆمەوە دروستدەبێت، لە ئێستادا مایە سیری یەكێكە لەو نەخۆشیانەی كە زۆرباوە لەناو خەڵكیدا، رێژەی توشبون لە ژناندا زیاتر وەك لە پیاوان، چونكە ژنان دوگیان دەبن‌و ئەویش زەختی ناوسك زیاد دەكات، توشی مایە سیریان دەكات.



هۆكارەكانی
پزیشكە پسپۆڕەكە، باس لەوەیشدەكات، هەر هۆكارێك ببێتە هۆی دروستبونی فشاری ناوسك، ئەگەری دروستبونی ئەم گیرفانە لەناو كۆمدا زیاتر دەكات، وەك قەبزی زۆر،  یەكێكە لەو حاڵەتانەی دەبێتە هۆی دروستبونی مایە سیری، قەبزیش هۆكاری خۆی هەیە، وەك بونی قۆڵۆن یان ئەوانەی  هەندێكجار شێرپەنجەی قۆڵۆنیان هەیە، كە نیشانەی شێرپەنجەی قۆڵۆن دەبێت كەسەكە نەخۆشی مایە سیری هەبێـت، یان دانیشتی زۆر لەسەركورسی مانەوە بۆ ماوەیەكی زۆر دەبێتە هۆكارێكی یاریدەدر بۆتوشبون بە مایە سیری، هەروەها بونی دوگیانی لە ژناندا كە ئەمەیش  دەبێتەهۆی بەرزبونەوە فشاری ناوسك، یاخود زۆر خواردنی گۆشت واتا ئەو خواردنانەی دورن لە سلیلۆزە.


نیشانەكان
  ناوبراو دەڵێت "بە شێوەیەكی گشتی نیشانەكانی مایە سیری بونی  خوێنێكی سورە لە كاتی پیسایدا‌و هەندێكجار ئازاری كۆم دروستدەبێت، هەروەها بونی خورانی كۆمی لە گەڵدا دەبێـت، لەگەڵ ئەوەشدا ئەو گۆشتە زیادەی پێیدەوترێت (دوگمە) بەردەستی نەخۆشەكە دەكەوێت، هەندێكجاریش بەردەستی ناكەوێت‌و دەچێتەوە ناوەوە، هەروەها ئەوانەی قەڵەون زیاتر ئەگەری توشبونیان بە مایە سیری هەیە، چونكە فشاری ناوسك زیاتر دەكات‌و دوگمە دروستدەبێت".
شێوازەكانی مایە سیری
ئەو پزیشكەكە، رونیدەكاتەوە، مایە سیری چەند نمرەیەكی هەیە یەكەمیان ئەو گۆشتە زیادەیەیە دروستدەبێت  لەناو كۆمدا  دێتە دەرەوە‌و دەچێتە ناوەوە  لە كاتی پیسایدا، نمرەی دوەم دەچێتە دەرەوە ناچێتەوە ناوەوە، چونكە خۆی بە پەنجە دەیباتەوە ناوەوە، نمرە سێ دێتە دەرەوە‌و دەگیرێت، ئەمە یەكێكە لەو حاڵەتانەی دەبێت دەستبەجێ نەشتەرگەریی بۆ بكرێت.
ئەو خواردنانە بخورێت ئاوی زۆر تێدایە
د.ئاری مەجید نوری، جەختی لەوەیشكردەوە، هەر خواردنێك رێژەی  سلیلۆزی كەمی تێدابێت ئاو كەم هەڵمژێتەوە یاریدەدەرە بۆ توشبون بە مایە سیری، هەر بۆیە سەوزە‌و میوە گرنگە، چونكە لەناو ریخۆڵە ئاو زۆر هەڵدەمژێت پیسایەكەی شل دەبێت، هەرچی خواردنێك بێتە هۆی ئەوەی لە ریخۆڵەدا ئاو لەگەڵیا هەڵنەمژێت رەق دەبێت زەخت لەسەر كۆم زیاتر دەبێت‌و دوچاری مایە سیری دەبێت، هەروەها وەرزشكردن  بۆ مایە سیری  سودێكی زۆری هەیە، بەتایبەت بۆ ئەوكەسانەی كە قەڵەون كاتێك وەرزش دەكەن كێشیان لاواز دەبێت‌و ئەگەری توشبونیان كەمتر دەبێت بە مایە سیری.



چارەسەرەكان
ئەوپزیشكە پسپۆڕە ئاماژەی بەوەیشدا، لە هەمو جیهاندا چارەسەری مایە سیری جێگیرە،  بەڵام هەردو نمرەكەی مایە سیری ئەگەری هەیە، بە هەندێ رێنمایی، وەك  خواردنەوەی ئاوی زۆر سەوزەی زۆر بخوات، بۆ ئەوەی پیسایەكەی شلبێتەوە، دوركەوتنەوە لە دانیشتنی تەوالێتی شەرقی، چونكە كاریگەریی هەیەو زەختی ناوسك زیاد دەكات، هەروەها بەكارهێنانی مەڵهەم كە لە رێگای كۆمەوە هەڵدەگیرێت‌و هەندێ لەو حەبانەی دەخورێت دەتوانێت ئەو دەمارە هەڵئاوساوانە لەناو كۆمدا كەم بكاتەوە ئەگەری هەیە نەخۆش سودی لێببینێت، لە نمرە سێدا پێیدەوترێت ماكی مایە سیری،  مایە سیریش هەیە كە توشی ماكت دەكات، ئەگەر زۆر بمنێتەوە، لەوانەش داخزانی مایە سیری كە دێتە دەرەوە ناچێتە ناوە، ئەوە تەنها چارەسەر بە نەشتەرگەری دەبێت. 

وتیشی "لە ئێستادا  نەشتەرگەریەكان گۆڕاون لە چاو ساڵانی رابردودا، ئەم ئامێرەی كە لە ئێستادا هەیە رێگایەكی زۆر باشە بۆ چارسەركردنی مایە سیری بە نەشتەرگەریی، لەبەرئەوەی نەخۆشەكە خوێنی لێناڕوات خۆی ئەی سوتێنێت‌و ملولەی خوێنەكان لەحیم دەكاتەوە، ئەو حاڵەتەش كە جاران پێیان دەوت فتیلە، لە ئێستادا بۆ نەخۆش دانانرێت كە نەخۆشەكەی بێزار دەكرد‌و ئازارێكی زۆری بۆ دروست دەكرد، بەتایبەت بۆ ئەوكەسانەی تەمەنیان لەسەرو 40 ساڵیەوە پێویستە كە نەخۆشەكە وتی خوێنێكی سوری گەش لەگەڵ پیسای دادەنێن دەستەبەجێ نازۆری بۆ بكرێ، چونكە مەرج نیە ئەم خوێنە سورە مایە سیری بێت، هەندێجار گۆشتی زیادەییە هەر لەگەڵ نازۆرەكەدا دەبڕێت‌و لەحیم دەكرێت تەواو كۆتایی پێدێت". 


قڵیشانی كۆم چیە؟
رونیدەكاتەوە، قڵیشانی كۆم، حاڵەتێكی زۆر نزیكە لە مایە سیریەوە، زۆر نەخۆش هەیە ئەمە نازانێت، هەر بۆیە زۆر لەونەخۆشانەی سەردان دەكەن بە تایبەتی ئەو ژنانەی لەدوای دوگیانی دێن بەهۆی زیادبونی زەختی ناوسكەوە كە زەختیان لەسەر كۆم دروستبوە توشی ئەم حاڵەتە دەبن، خوێن لەگەڵ پیسای‌و ئازاری زۆری دەبێت لە كاتی پیسایدا  ئازاری دەبێت لەگەڵ خوراندا، زۆر جیاوازە گۆشتێكی زیادەیە لە دەرەوەی كۆم دروستدەبێت، نەخۆش وا دەزانێت مایە سیریە، لەبەرئەوە قڵیشانی كۆم زیاترە وەك لە مایە سیری





ئەم هەواڵە 340جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
باران بارین و لافاوی شاری دوبەی
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
ئاسكێك ده‌چێته‌ ناو سه‌رتاشخانه‌یه‌ك، ترس دروست ده‌كات
پشیله‌یه‌ك چۆن رێگری له‌ مارێك ده‌كات هه‌ڵبێت
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad